ANALIZA BIZNESOWA

Drugi etap metodyki OMNIS, którego celem jest opisanie docelowego sposobu funkcjonowania organizacji na poziomie procesów biznesowych oraz wszystkich innych aspektów organizacji, które są wymagane by sprawnie zarządzać organizacją na tym poziomie.

Analiza biznesowa w metodyce OMNIS skupia się na takim zaprojektowaniu funkcjonowania organizacji, aby wszystkie działania układały się w spójne procesy. Procesy te powinny współgrać ze sobą w optymalny sposób, powodując synergię przy tworzeniu wartości dla klietna. Procesowy paradygmat zarządzania organizacją wydaje się być bowiem jedną z najbardziej dojrzałych koncepcji zarządczych.  Konstrukcyjnie, procesowy model organizacji można podzielić na dwa wyraźne aspekty:

  • architekturę procesów – identyfikującą procesy organizacji oraz wskazującą zależności je łączące, oraz
  • przebiegi procesów – prezentujące przebieg prac realizowanych przez role określonego typu.

W literaturze występuje wiele definicji architektury procesów biznesowych, nie mniej to pojęcie nadal nie jest jednoznacznie zdefiniowane. W metodyce OMNIS połączono ze sobą metodyki Rummlera-Brache’a (performance improvement) oraz RIVA (sposób interpretacji i opisu procesów biznesowych) oraz utworzono konwencję ich stosowania z wykorzystaniem standardowych języków modelowania.

Ostro zdefiniowane w ramach architektury procesów biznesowych granice procesów w dużym stopniu przyczyniają się do ułatwienia konstruowania opisów ich przebiegów. W praktyce, zaobserwować to można podczas warsztatowych dyskusji odnośnie logiki warunkującej przepływ procesu:

  • zdarzeń rozpoczynających proces biznesowy;
  • zasadności umieszczania określonych działań w ramach danego procesu;
  • momentu, w którym proces należy uznać za zakończony. 

W metodyce OMNIS modelowanie procesów biznesowych zawiera także zasady utrzymania zgodności przebiegów procesów z pryncypiami architektonicznymi oraz wskazuje sposób wykorzystania wybranych języków modelowania procesów. Praktyka pokazuje bowiem, iż aby zwiększyć czytelność opisu oraz uwzględnić wszystkie aspekty opisu rzeczywistości konieczne jest dostosowanie istniejących standardów notacyjnych.

Przebiegi procesów biznesowych w naszym rozumieniu powinny przede wszystkim prezentować kroki danego procesu (atomowe z punktu widzenia metodyki działania), ustanowić ich porządek oraz wskazać te działania, które są wykonywane równolegle, a także te, których wykonanie jest uzależnione od spełnienia określonych warunków. Czasami te warunki są na tyle proste, że można nimi etykietować określone przepływy działań. Zdarzają się jednakże takie sytuacje, w których wyznaczenie właściwej ścieżki w przebiegu procesu wymaga opisania złożonej logiki decyzyjnej.

Uzupełnieniem opisu ładu organizacyjnego w metodyce OMNIS są reguły biznesowe rozumiane jako ograniczenie stopnia swobody postępowania osób uczestniczących w pracy realizowanej w organizacji. Biznesowe reguły decyzyjne mają na celu opisanie kryteriów wyboru najlepszej / rekomendowanej opcji w kontekście wykonywanych rutynowych działań operacyjnych, stąd są definiowane niezależnie od miejsca ich wykorzystania, aczkolwiek jako integralna część architektury, stanowią wartościowy element opisujący biznes. Precyzują one logikę biznesową, zatem powinny być realizowane na poziomie biznesowym, a nie w kontekście wspierającej biznes warstwy technologicznej. W myśl metodyki OMNIS poprawnie zdefiniowane reguły biznesowe pozwalają na zwiększenie jednoznaczności proponowanych metod pracy oraz mogą przyczynić się do tworzenia spójnego ładu organizacyjnego, zwiększając jednolitość i, w większości przypadków, upraszczając reguł decyzyjne, tym samym zmniejszając zarówno koszty wprowadzania nowych rozwiązań menedżerskich jak i ich późniejszej aktualizacji

Mając zdefiniowany zarys architektury biznesowej oraz procesy biznesowe, możemy się pokusić o identyfikację miejsc, dla których niezbędne będzie wsparcie systemów informatycznych. W metodyce OMNIS, oczekiwane przez reprezentantów biznesowych funkcjonalności rozwiązań informatycznych, są identyfikowane oraz specyfikowane na bazie opisanych procesów biznesowych. Analiza potrzeb odbywa się na poziomie poszczególnych, niepodzielnych kroków w przebiegu procesów biznesowych, tym samym, nadając wymaganiom bardzo wąski kontekst biznesowy. Z metodycznego punktu widzenia, warto zauważyć, iż wymagania funkcjonalne definiowane na poziomie modelu architektury biznesowej powinny być opisywane w sposób oddający intencję (potrzebę) biznesu, abstrahując jednocześnie od sposobu ich realizacji. Za realizację postawionych wymagań odpowiedzialne będą kolejne fazy procesu produkcyjnego, zktórych jedna zostanie zaprezentowana w kolejnych rozdziałach niniejszego artykułu. Uzyskane wymagania funkcjonalne powinny być możliwie najbardziej atomowe, charakteryzować się jednoznacznie określonymi cechami oraz kryteriami akceptacji. Metodyka OMNIS zaleca, aby dla każdego z wymagań podać uzasadnienie, wykazujące, iż realizacja wymagań pozytywnie wpłynie na sposób wykonywania kroku procesu biznesowego. W szczególnych przypadkach może się okazać, iż wykorzystanie technologii informatycznych nie tylko polepszy parametry poszczególnych kroków procesu, ale także zmieni kształt przebiegu procesu

 Równolegle z opracowywaniem modelu wymagań funkcjonalnych powinien być tworzony model pojęciowy systemu. Model ten pozwala na odwzorowanie struktury informacji oraz danych przetwarzanych w systemie niezbędnych do realizacji funkcjonalności oferowanych przez system. Metodyka OMNIS zaleca aby w modelu zawrzeć charakterystyki elementów należących do dziedziny problemu wraz z określeniem statycznych relacji zachodzących pomiędzy tymi elementami. Praca nad modelem pojęciowym ma charakter iteracyjno przyrostowy – zgodnie z założeniami metodyki rozpoczyna się od wskazania kluczowych elementów dziedziny problemu wokół, których realizowane jest przetwarzanie w systemie (zwykle na podstawie opracowanego na etapie analizy biznesowej modelu koncepcji biznesowych) i polega na stopniowym uzupełnianiu modelu o nowe, identyfikowane podczas analizy funkcjonalności elementy niezbędne do jej realizacji oraz uszczegóławianiu specyfikacji tych elementów. Zawarte w modelu elementy oraz ich specyfikacje będą zatem ściśle powiązane z pozostałymi artefaktami analizy, a zarazem pozwolą na ujednolicenie stosowanych w pracach projektowych terminów i  odczarowanie żargonu biznesowego.

 

W ramach Metodyki OMNIS najczęściej wykorzystywane techniki to:

  • diagram wymagań (SysML bądź odpowiednik),
  • łańcuchy wartości (BPMN),
  • architektura procesów (BPMN),
  • przebiegi procesów (BPMN),
  • model pojęć (UML),
  • model decyzyjny (DMN lub odpowiednik),
  • reguły biznesowe (RuleSpeak).

Odniesienie do Siatki Zachmana

Analiza biznesowe w metodyce OMNIS wpasowuje się w drugi wiersz Siatki Zachmana.

I

ARCHITEKTURA PROCESÓW

Proszę kliknąć w ikonę, aby przejść do sekcji opisującej sposób opisu architektury procesów.

c

PROCES

Proces biznesowy w ramach architektury

c

DEKOMPOZYCJA

Każdy zidentyfikowany w architekturze proces jest opisywany stosownym diagramem.

I

PRZEBIEG PROCESU

Proszę kliknąć w ikonę, aby przejść do sekcji opisującej diagram BPMN wykorzystywany do opisu przebiegu w stylistyce OMNIS.

c

ODWOŁANIE DO MODELU POJĘĆ

Każdy obiekt danych opisywany na przebiegu procesów biznesowych powinien być skojarzony z pojęciem biznesowym, które reprezentuje.

c

ODWOŁANIE DO MODELU DECYZYJNEGO

Rozgałęzienia na przebiegu procesów biznesowych mogą być doprecyzowywane modelem decyzyjnym pokazującym zasady podejmowania decyzji.

I

MODEL DECYZYJNY

Proszę kliknąć w ikonę, aby przejść do sekcji opisującej zasady tworzenia modelu decyzyjnego.

c

ODNOŚNIK DO MODELU POJĘĆ

Każdy element modelu decyzyjnego opisującego dane musi być skojarzony z pojęciem, które zawiera wymagane cechy.

I

MODEL POJĘĆ

Proszę kliknąć w ikonę, aby przejść do sekcji opisującej zasady tworzenia modelu pojęć.

c

ODNOŚNIK DO DIAGRAMU WYMAGAŃ

Każdy krok metodyki OMNIS, który wymaga wsparcia nowymi funkcjonalnościami IT będzie uwzględniony na diagramie wymagań skojarzonym z tym procesem i jawnie pokazane zostaną relacje tego kroku do opisu docelowych funkcjonalności (wymagań).

c

ODNOŚNIK DO DIAGRAMU WYMAGAŃ

Każdy przedmiot wymagania musi mieć odzwierciedlenie w modelu pojęć.

I

DIAGRAM WYMAGAŃ WOBEC IT

Proszę kliknąć w ikonę, aby przejść do sekcji opisującej zasady tworzenia diagramu wymagań osądzającego wymagania w kontekście kroków procesu biznesowego.